Η Αναπτυξιακή Δράμας άνοιξε την 1η πρόσκληση LEADER για πράξεις δημόσιου χαρακτήρα του νέου προγράμματος 2023-2027. Μέσα σε αυτήν υπάρχει μια ευκαιρία που σπάνια βλέπουν οι σύλλογοι και τα σωματεία: η υπο-παρέμβαση 5.2, που χρηματοδοτεί έργα για τον πολιτισμό και την πολιτιστική κληρονομιά με επιχορήγηση έως 100%.
Και δεν αφορά μόνο στέγες και μνημεία. Στις επιλέξιμες δαπάνες της 5.2 γράφει ρητά δημιουργία ιστοσελίδας, ανάπτυξη λογισμικού, δημιουργία ντοκιμαντέρ και καταγραφή πολιτιστικών και λαογραφικών στοιχείων. Δηλαδή ένας πολιτιστικός σύλλογος μπορεί να χρηματοδοτηθεί για να αναδείξει ψηφιακά την ιστορία και τα έθιμα του τόπου του.
Ακολουθούν όλα όσα χρειάζεται να ξέρει ένας σύλλογος, από το επίσημο κείμενο της πρόσκλησης.
Πήρε παράταση: η Αναπτυξιακή Δράμας παρέτεινε την προθεσμία. Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Αιτήσεις μετά την προθεσμία δεν γίνονται δεκτές.
Τι Είναι η Υπο-παρέμβαση 5.2 του LEADER
Το LEADER είναι πρόγραμμα τοπικής ανάπτυξης του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027, με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Στη Δράμα το διαχειρίζεται η Αναπτυξιακή Δράμας ως Ομάδα Τοπικής Δράσης.
Η υπο-παρέμβαση με κωδικό Π3-77-4.1-5.2 λέγεται «Ενίσχυση μελετών, υπηρεσιών και υποδομών που συνδέονται με τον πολιτισμό και την αποκατάσταση και αναβάθμιση της πολιτιστικής κληρονομιάς». Στόχος της είναι η διατήρηση και βελτίωση των πολιτιστικών στοιχείων της περιοχής.
Για τη 5.2 διατίθενται 150.000€, από συνολικό προϋπολογισμό πρόσκλησης 979.166,67€. Η αξιολόγηση είναι συγκριτική, οπότε μια καλά στημένη πρόταση κάνει τη διαφορά.
Ποιοι Μπορούν να Κάνουν Αίτηση
Στη 5.2 δυνητικοί δικαιούχοι είναι:
- Σύλλογοι και οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως πολιτιστικοί σύλλογοι, σωματεία, ΑΜΚΕ, ΜΚΟ και ΝΠΙΔ με αντίστοιχο καταστατικό σκοπό
- Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού και οι φορείς τους
- Τοπικοί φορείς του δημοσίου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα
- Εφορείες Αρχαιοτήτων
Η έδρα του φορέα πρέπει να είναι μέσα στην περιοχή παρέμβασης ή στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με την προϋπόθεση ότι δραστηριοποιείται αποδεδειγμένα μέσα στην περιοχή παρέμβασης. Κάθε φορέας μπορεί να καταθέσει μία αίτηση ανά ΑΦΜ στην ίδια υπο-παρέμβαση (οι Δήμοι εξαιρούνται).
Επιλέξιμες Περιοχές της Δράμας
Η πρόσκληση καλύπτει 71 κοινότητες σε όλους τους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας: Δράμας, Δοξάτου, Κάτω Νευροκοπίου, Παρανεστίου και Προσοτσάνης.
Προσοχή στην πόλη της Δράμας: από τη Δημοτική Κοινότητα Δράμας περιλαμβάνονται μόνο τα Αμπελάκια, η Νέα Σεβάστεια, οι Ταξιάρχες και ο Άγιος Τιμόθεος. Αν το έργο σας αφορά συγκεκριμένο σημείο, ελέγξτε τη λίστα των κοινοτήτων στην πρόσκληση πριν ξεκινήσετε.
Τι Χρηματοδοτείται στη 5.2
Επιλέξιμες είναι οι πράξεις που αφορούν αποκατάσταση, αναβάθμιση και ανάδειξη των πολιτιστικών τοπικών στοιχείων της περιοχής. Η πρόσκληση δίνει ως ενδεικτικά παραδείγματα την αποκατάσταση και ανάδειξη εκκλησιών, την καταγραφή και προστασία ιστορικών γεφυριών και τις μελέτες ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων.
Οι επιλέξιμες δαπάνες που αναφέρει η πρόσκληση για τη 5.2:
| Κωδικός | Κατηγορία δαπάνης |
|---|---|
| L41.01 | Κτιριακές εγκαταστάσεις, έργα υποδομής και περιβάλλοντος χώρου |
| L41.02 | Μηχανολογικός εξοπλισμός |
| L41.03 | Λοιπός εξοπλισμός (γραφείου, οπτικοακουστικά μέσα) |
| L41.04 | Εξοπλισμός ΑΠΕ |
| L41.06 | Υποβολή φακέλου και τεχνική στήριξη για την υλοποίηση του έργου |
| L41.07 | Δαπάνες ενημέρωσης και προβολής: δημιουργία ιστοσελίδας, ανάπτυξη λογισμικού, δημιουργία ντοκιμαντέρ, ενημέρωση και προβολή |
| L41.09 | Απόκτηση γης |
| L41.10 | Μελέτες, έρευνες και καταγραφή πολιτιστικών, ιστορικών και λαογραφικών στοιχείων |
Ένα σημείο που κάνει τη 5.2 ξεχωριστή: στις υπόλοιπες υπο-παρεμβάσεις μια μελέτη δεν μπορεί να είναι μόνη της έργο. Στη 5.2 μπορεί, αν αποτελεί ολοκληρωμένη πράξη και δεν χρειάζεται κάτι ακόμα για να ολοκληρωθεί.
Ποσά και Ποσοστό Χρηματοδότησης
| Στοιχείο | Υπο-παρέμβαση 5.2 |
|---|---|
| Ποσοστό επιχορήγησης | Έως 100% |
| Μέγιστος προϋπολογισμός έργου | 400.000€ |
| Μέγιστος προϋπολογισμός άυλης πράξης | 20.000€ |
| Παραδοσιακές φορεσιές από πολιτιστικούς φορείς | Έως 15.000€ |
| Λοιπός εξοπλισμός από πολιτιστικούς φορείς | Έως 25.000€ |
| Προκαταβολή | Έως 50% της εγκεκριμένης ενίσχυσης |
| Επιλεξιμότητα δαπανών από | 01.01.2023 |
Άυλες πράξεις είναι όσες δεν αφορούν κατασκευές ή αγορά εξοπλισμού, όπως μελέτες και έρευνες. Το ποιο όριο ισχύει για το δικό σας έργο το κρίνει η Ομάδα Τοπικής Δράσης, οπότε αξίζει να το ρωτήσετε στην Αναπτυξιακή Δράμας πριν την υποβολή.
Ιδέες για Έργα Ψηφιακής Ανάδειξης
Επειδή η ιστοσελίδα, το λογισμικό και το ντοκιμαντέρ είναι επιλέξιμες δαπάνες, ένας σύλλογος μπορεί να σχεδιάσει έργο που αναδεικνύει την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου του και στο διαδίκτυο. Μερικές ιδέες:
- Ψηφιακό αρχείο λαογραφικού υλικού. Καταγραφή φωτογραφιών, φορεσιών, εθίμων και μαρτυριών, με ιστοσελίδα όπου τα βλέπει ο καθένας δωρεάν.
- Ψηφιακή ξενάγηση σε μνημείο ή ναό. Εφαρμογή ή ιστοσελίδα με ιστορικό, φωτογραφίες και χάρτη, συνδεδεμένη με έργο αποκατάστασης ή ανάδειξης.
- Ντοκιμαντέρ για τα έθιμα του χωριού. Με διάθεση στο διαδίκτυο και σε προβολές ανοιχτές στο κοινό.
- Βιβλιοθήκη παραδοσιακής μουσικής και χορού. Καταγραφή τραγουδιών και χορών της περιοχής με βίντεο και κείμενα.
Η ιστοσελίδα δουλεύει καλύτερα ως μέρος ενός ολοκληρωμένου έργου ανάδειξης, με σαφή σύνδεση με τις ανάγκες του τοπικού προγράμματος, όπως «Προστασία και ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου της περιοχής», που είναι και η πρώτη ανάγκη της 5.2.
Θέλει ο σύλλογός σας ιστοσελίδα ή ψηφιακό αρχείο στην πρόταση; Είμαστε στη Δράμα και σας δίνουμε τεχνική περιγραφή και προσφορά για το ψηφιακό μέρος, έτοιμη να μπει στον φάκελο πριν τις 31/10. Μιλήστε μαζί μας.
Οι Κανόνες για να Περάσει η Πρόταση
- Δωρεάν πρόσβαση για όλους. Όταν η επιχορήγηση είναι 100%, το αποτέλεσμα πρέπει να δίνεται δωρεάν στο κοινό. Αν το έργο έχει παραδοτέο ένα προϊόν, όπως ένα ντοκιμαντέρ, διανέμεται δωρεάν.
- Χωρίς εμπορικό χαρακτήρα. Δεν είναι επιλέξιμα έργα που δίνουν επιχειρηματικό πλεονέκτημα σε ιδιώτες ή εξυπηρετούν ιδιωτικά συμφέροντα. Μια ιστοσελίδα ανάδειξης πολιτιστικής κληρονομιάς πρέπει να μείνει έργο για τον τόπο, όχι διαφήμιση επιχειρήσεων.
- Προσβασιμότητα για ΑμΕΑ. Η πρόσκληση ζητάει να διευκολύνεται η πρόσβαση ατόμων με αναπηρία. Σε μια ιστοσελίδα αυτό σημαίνει συμμόρφωση με τα πρότυπα ψηφιακής προσβασιμότητας.
- Διαφανής επιλογή αναδόχου. Οι σύλλογοι αναθέτουν τις εργασίες με διαφανή διαδικασία: πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που δημοσιεύεται τουλάχιστον στην ιστοσελίδα του συλλόγου (αν υπάρχει), του Δήμου και της Αναπτυξιακής Δράμας, και επιτροπές για ανάθεση και παραλαβή. Για μικρότερα ποσά, μέσα στα όρια της απευθείας ανάθεσης του άρθρου 118 του ν. 4412/2016, η διαδικασία αυτή δεν απαιτείται.
- Το έργο δεν έχει ολοκληρωθεί. Έργα που ολοκληρώθηκαν πριν την αίτηση δεν είναι επιλέξιμα.
- Δεν χρηματοδοτείται από άλλο πρόγραμμα. Το ίδιο αντικείμενο δεν μπορεί να έχει διπλή χρηματοδότηση.
- Βαθμολογία άνω των 30 μονάδων. Η αξιολόγηση είναι συγκριτική και εντάσσονται οι προτάσεις με την υψηλότερη βαθμολογία, μέχρι να εξαντληθούν οι πόροι.
Μετά την ένταξη, για έργα που δεν γίνονται με διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων, ο δικαιούχος πρέπει να υποβάλει αίτημα πληρωμής τουλάχιστον 15% της δημόσιας δαπάνης μέσα σε 18 μήνες. Με άλλα λόγια, το έργο πρέπει να ξεκινήσει και να προχωράει.
Πώς Κάνεις Αίτηση
- Αποκτάς κωδικό πρόσβασης στο ΟΠΣΚΑΠ, το πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ όπου γίνεται η υποβολή.
- Συμπληρώνεις το Έντυπο Αίτησης Στήριξης και την Υπεύθυνη Δήλωση που συνοδεύουν την πρόσκληση.
- Ετοιμάζεις τα δικαιολογητικά της υπο-παρέμβασης, όπως περιγράφονται στον «Οδηγό Υποβολής» της πρόσκλησης, σε αρχεία pdf ή zip.
- Υποβάλλεις ηλεκτρονικά έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Μέχρι την προθεσμία μπορείς να διορθώσεις και μια οριστικοποιημένη αίτηση.
Για διευκρινίσεις σχετικά με την αίτηση, η Αναπτυξιακή Δράμας εξυπηρετεί στο 2521047610. Το πλήρες κείμενο και όλα τα παραρτήματα είναι στη σελίδα της πρόσκλησης.
Συχνές Ερωτήσεις για το LEADER 5.2
Μπορεί ένας πολιτιστικός σύλλογος να κάνει αίτηση στο LEADER 5.2 της Δράμας;
Ναι. Στους δυνητικούς δικαιούχους της υπο-παρέμβασης 5.2 περιλαμβάνονται σύλλογοι και οργανισμοί μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με έδρα στην περιοχή παρέμβασης ή στην Περιφέρεια ΑΜΘ και δραστηριότητα μέσα στην περιοχή παρέμβασης.
Πόσο είναι το ποσοστό χρηματοδότησης;
Έως 100% των επιλέξιμων δαπανών. Ιδιωτική συμμετοχή υπάρχει μόνο αν ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου είναι μεγαλύτερος από τη δημόσια δαπάνη που εγκρίνεται.
Είναι επιλέξιμη δαπάνη η ιστοσελίδα στην υπο-παρέμβαση 5.2;
Ναι. Στην κατηγορία L41.07 Δαπάνες Ενημέρωσης Προβολής η πρόσκληση αναφέρει ρητά δημιουργία ιστοσελίδας, ανάπτυξη λογισμικού και δημιουργία ντοκιμαντέρ. Η δαπάνη πρέπει να συνδέεται με έργο ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και το αποτέλεσμα να είναι δωρεάν διαθέσιμο στο κοινό.
Ποιος είναι ο μέγιστος προϋπολογισμός ανά έργο;
Έως 400.000€, ή έως 20.000€ για άυλες πράξεις όπως μελέτες και έρευνες. Για παραδοσιακές φορεσιές από πολιτιστικούς φορείς το όριο είναι 15.000€ και για λοιπό εξοπλισμό 25.000€.
Πότε λήγει η προθεσμία της πρόσκλησης LEADER της Αναπτυξιακής Δράμας μετά την παράταση;
Η ηλεκτρονική υποβολή ξεκίνησε στις 23 Ιουλίου 2026 και, μετά την παράταση που ανακοινώθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, λήγει στις 31 Οκτωβρίου 2026. Αιτήσεις εκτός προθεσμίας δεν γίνονται δεκτές.
Πού υποβάλλεται η αίτηση;
Μόνο ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος ΟΠΣΚΑΠ, με το Έντυπο Αίτησης Στήριξης, την Υπεύθυνη Δήλωση και τα δικαιολογητικά σε μορφή pdf ή zip.
Είναι επιλέξιμη ολόκληρη η πόλη της Δράμας;
Όχι. Από τη Δημοτική Κοινότητα Δράμας περιλαμβάνονται μόνο τα Αμπελάκια, η Νέα Σεβάστεια, οι Ταξιάρχες και ο Άγιος Τιμόθεος. Η πρόσκληση καλύπτει συνολικά 71 κοινότητες στους δήμους Δράμας, Δοξάτου, Κάτω Νευροκοπίου, Παρανεστίου και Προσοτσάνης.
Συμπέρασμα
Η υπο-παρέμβαση 5.2 είναι μια από τις λίγες ευκαιρίες όπου ένας σύλλογος μπορεί να χρηματοδοτηθεί έως 100% για να προστατέψει και να αναδείξει την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου του, με την ιστοσελίδα, το λογισμικό και το ντοκιμαντέρ να μετράνε ως επιλέξιμες δαπάνες.
Ο χρόνος είναι λίγος. Με προθεσμία τις 31 Οκτωβρίου και συγκριτική αξιολόγηση, κερδίζουν οι σύλλογοι που θα καταθέσουν γρήγορα μια καθαρή πρόταση, με τεκμηριωμένο προϋπολογισμό και σαφή σύνδεση με τις ανάγκες της περιοχής.
Σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται στην 1η Πρόσκληση LEADER Δράμας για πράξεις δημόσιου χαρακτήρα (κωδικός Π3-77-4.1_EL_005_Δ_2026_1, 22.07.2026). Δεσμευτικό είναι μόνο το επίσημο κείμενο της πρόσκλησης και οι οδηγίες της Αναπτυξιακής Δράμας.
— Επόμενο βήμα